Home / اخبار روز ما / درس هایی که کرونا به به دولتمردان سوئد آموخت

درس هایی که کرونا به به دولتمردان سوئد آموخت

چند هفته پیش  استفان لوون، نخست وزیر سوسیال دمکرات سوئد به مشکلات سوئد در برخورد با بحران کرونا اعتراف کرد و گفت: سوئد آمادگی لازم را برای مقابله با کرونا نداشته است. در صورتی که فنلاند، همسایه این کشور با آمادگی بهتری در مقابل ویروس کرونا و اپیدمی آن ظاهر شده است.

حدود یک ماه پیش فنلاند برای دلگرمی‌ به مردمش، تصاویری از ذخایر عظیم کالاهای اضطراری در انبارهای محرمانه منتشر کرد، که آه از نهاد سوئدی‌ها برخاست زیرا آن‌ها هم ذخایر مشابه و حتی بزرگتری داشتند ولی به خاطر خوش خیالی از تحولات جهانی در سال های اخیر، دست از انبارداری استراتژیک برداشتند. اکنون فنلاندی‌ها (به نقل از Tomi Lounema، رییس سابق مرکز کمک رسانی فنلاند)؛ خدا را شکر می‌کنند که اشتباه سوئد را مرتکب نشدند.

سوئد پس از جنگ جهانی دوم، یکی از بزرگترین ذخایر استراتژیک کالاهای ضروری مانند؛ مواد غذایی و دارویی، تجهیزات پزشکی، سوخت و برخی از کالاهای حساس صنعتی را در اروپا داشت. ولی با پایان یافتن جنگ سرد، تصورشان از دنیا تغییر کرد و احساس کردند دیگری تهدید مهمی‌برای آن‌ها وجود ندارد و صلح پایدار به وجود آمده است. به همین خاطر، سیستم ذخیره سازی استراتژیک را منحل کردند تا از هزینه‌ها کلان  انبارداری رها شوند.

 برای نمونه، در سال 2010حدود 7.5 میلیون ماسک جنگی مناسب برای حملات شیمیایی و بیولوژیک را به خاطر عمر طولانی آن‌ها، نابود کردند و فکری برای جایگزینی آن‌ها نیز نکردند.

یکی از خبرنگاران که یکی از انبارهای محرمانه در جنوب استکهلم را دیده بود، می‌گوید: در سالن‌های زیر زمینی بسیار بزرگ، هزاران کارتن پر از کالا تا سقف چیده شده بودند و اگر آن‌ها را از بین نمی‌بردند شاید برخی از آن‌ها در بحران کرونا کاربرد داشتند.

این در صورتی است که فنلاندی‌ها، عاقلانه تر رفتار کردند و انبارهای مخفی خود را نگه داشتند و به روز رسانی کرده بودند. حتی خانم لنا هالنگرن Hallrngren، وزیر بهداشت و امور اجتماعی سوئد هم این هفته تایید کرد که نابودسازی ذخایر اضطراری، کار اشتباهی بود.

یکی دیگر از اشتباهات سوئد، کنار گذاشتن سیستم دفاع شهری منظمی‌ بود که در دوران جنگ سرد شکل گرفته بود. ولی این سیستم هم به خاطر خوشبینی ناشی از پایان جنگ سرد، به فراموشی سپرده شد تا این که وقوع بحران اوکراین در سال 2014، تصورهای خوشبینانه را برای سوئد تغییر داد.

حدودا دو سال پیش «آکادمی‌پادشاهی دانش نظامی سوئد»، پس از دو سال مطالعه (که انگیزه آن، بحران اوکراین بود) گزارشی با عنوان گزارش سفید «دفاع همه جانبه نوین»منتشر کرد که در آن؛ وضعیت دفاع شهری سوئد را نامناسب تشخیص داد و آسیب پذیری شدید کشور در برابر تهدیدات نوین را برشمرد.

پس از آن، مقامات سوئدی به تکاپو افتادند که چگونه بی اعتنایی چندساله به موضوع مهم «دفاع شهری» را جبران کنند. از آن زمان تاکنون، کارهای متعددی را در دست برنامه ریزی داشتند ولی با پیشامد بحران کرونا، غافلگیر شدند. معمولا انجام کار در سوئد به کندی پیش می رود، احتمالا این بار با مشکل کرونا، روند را تسریع ببخشند.

گفته می‌شود تا دهه 1980، سوئد در بیشتر مواد غذایی اساسی برای مردم کشور، خودکفا بود ولی امروزه تنها در زمینه آرد، شکر و هویج تا حدودی خودکفایی وجود دارد و بیش از نیمی از مواد خوراکی، از خارج تامین می‌شود.

طبق گزارش سازمان آمار کشور، تنها 40 درصد پنیر، 50 درصد گوشت گاو و بخش کوچکی از سبزیجات در داخل تولید می‌شوند که اگر ارتباط با دنیای بیرون قطع شود، ذخیره مواد غذایی تنها برای 10 روز مصرف مردم وجود دارد.

نگرانی بیشتر، از این است که در سوئد هیچ انبار مواد غذایی هم وجود ندارد در صورتی که در اوایل دهه 1990 حدود 200 انبار مواد غذایی در سراسر کشور وجود داشت، ولی پس از پیوستن به اتحادیه اروپا، این سیستم به فراموشی سپرده شد.

اکنون انبار مواد غذایی کشور، صرفاً همان موادی هستند که در فروشگاه‌ها وجود دارند و این مقدار تنها برای 10 روز کشور کفایت می‌کند در صورتی که در کشور همسایه، فنلاند برای دست کم 6 ماه مواد غذایی انبار شده است.

پس از پیوستن به اتحادیه اروپا، کم کم سودآوری تولید مواد غذایی در داخل، در برابر تولیدات کشورهای جنوب اروپا از بین رفت.

افزون بر این، مسایل دیگری مانند بروکراسی اداری، موجب شد که تولیدات داخلی به کمترین میزان خود برسد. قبلا گفته می‌شد که آمادگی برای برخورد با بحران‌ها باید در سطح اتحادیه اروپا و با اتکا به همسایگان صورت گیرد ولی اکنون سیاستمداران به این نتیجه رسیدند که هر کشوری مسوول زندگی شهروندان خودش است.

 در روزهای بحران کرونا، وقتی که کارشناسان، وضعیت دو کشور همسایه سوئد و دانمارک را با هم مقایسه می‌کنند، آسیب پذیری سوئد را بسیار بیشتر از دانمارک می دانند چون، سوئد کشوری عمدتا صنعتی ولی تمرکز اصلی دانمارک بر کشاورزی و تولید مواد غذایی و دارویی است لذا دانمارک می‌تواند آسانتر از این بحران عبور کند.

 کارشناسان معتقدند؛ صنایع سوئد، بسیار پیشرفته و تخصصی هستند لذا امکان تغییر کاربری سریع برای امور دیگر را ندارند در صورتی که اگر برخی از صنایع عمومی قابلیت انطباق بیشتری در مواقع ضروری دارند مثلا خط تولید مشروب سازی را می‌توان به آسانی به خط تولید الکل بهداشتی تبدیل کرد ولی خط تولید بلبرینگ سازی معروف SKF سوئد قابلیت تغییر محصول ندارد.

بذل و بخشش های حماقت بار دولت سوئد در این روزهای پرتراکم پزشکی که نیاز فوق العاده به تخت های بیمارستانی وجود دارد مشکل آفرین شده است.

ارتش سوئد توانست تنها دو بیمارستان صحرایی کوچک در  شهرهای استکهلم و گوتنبرگ برپا کند، همزمان مشخص شد که قبلا امکانات قابل توجهی در این زمینه وجود داشت ولی دولت سوئد گمان می‌کرد دیگر نیازی به آن‌ها ندارد، لذا به کشورهای فقیر بخشیده است.   

به خاطر حکومت طولانی سوسیالیست ها، سیستم آموزشی و بهداشتی دولتی هستند و بخش خصوصی، سهم اندکی در سیستم بهداشتی درمانی دارد، بیمارستان‌های‌های بزرگ، همگی دولتی هستند.

سوئد، در زمینه قوانین بیمه و تامین اجتماعی مشکلی ندارد ولی از چند سال پیش در زمینه تامین پرسنل بیمارستانی، دچار کمبود شدیدی شده بود. احزاب اپوزیسیون  به دولت سوسیالیست فشار وارد می‌کردند که بیمارستان‌ها را خصوصی کند تا این مشکل برطرف شود ولی دولت مقاومت می‌کرد و و این تصمیم دولت استفان لوفن باعث مشکلات بسیار در سیستم درمانی سوئد شده است!

در پی وقوع بحران کرونا، جامعه سوئد به طور کوتاه مدت، سوسیالیست تر شده است. محبوبیت حزب حاکم سوسیالیست به شدت افزایش یافت و احزاب دست راستی دچار کاهش محبوبیت شدند. مردم ترسیده از بحران مثل همهٔ بحران ها، قبلی‌ خواستار سیستم دولتی قوی تر در خدمات رسانی هستند لذا دست حزب سوسیالیست در تزریق پول بیشتر برای سیستم بهداشتی دولتی بازتر خواهد شد.  اما این پولها را از چه طریقی تامین خواهند کرد و مالیات‌های اضافه را بر دوش کدام قشر از جامعه خواهند گذشت هنوز مشخص نیست!