Home / اخبار روز ما / تـــعــارف های ایــرانـــیها

تـــعــارف های ایــرانـــیها

تعارف در فرهنگ ایرانی نمونه‌ای از احترام متقابل و تأکید بر رتبه اجتماعی که شامل طیف وسیعی از رفتارها در جامعه‌است، برخی بر این باورند که گستردگی و پیچیدگی تعارف در ایران ناشی از سلطه و سرایت زبان و ادبیات فارسی است.

از آنجا که زبان فارسی از نظر ادبی و شعری سابقه طولانی دارد و شاعران ایرانی اغلب مدیحه سرا و درباری بوده‌اند، در نتیجه زبان شاعران و درباریان به منزله نخبگان فکری و سیاسی به تدریج در ذهن و زبان مردم کوچه بازار نشت و نفوذ کرده‌است.

 

با افول تدریجی ادبیات کلاسیک در قرن حاضر و تولد و گسترش ادبیات نوین که مبتنی بر زبانی ساده‌تر است، به‌تدریج در مقایسه با قرون گذشته از شدت و حدت تعارفات نیز کاسته شده و می‌شود.

 

اگرچه این نظریه به بخشی از واقعیت فرهنگ ایران اشاره می‌کند اما از آنجا که شاعران و ادیبان چند برابر آنچه تأثیرگذار باشند، از ساختارهای سیاسی و اجتماعی جامعه تأثیر می‌پذیرند، می‌توان گفت زبان پر تکلف و مدیحه سرایان ادبیات کلاسیک فارسی خود محصول عوامل اجتماعی و نه سازنده آن است.

معروفترین و برجسته ترین اصطلاحاتِ رایجِ مربوط به تعارف:

 

خوش آمدید! صفا آوردید! قدم رنجه فرمودید!
قابل ندارد!
قدمت روی چشم!
قربانت بروم!
چشمت روشن!
خواهش می‌کنم.

دیگر تعارف های موردِ استفاده ی ایرانیان:
آب نطلبیده مراده
اختیار دارید
التماس دعا
امری نیست؟
اگه خدا قسمت کنه
با اجازه ی بزرگ‌ترها
بفرمایید بریم خونه
بدون شما که خوش نمی‌گذره
بقای عمر شما باشه
به پای هم پیر بشن
به روی چشم
بی‌زحمت
تشریف بیارید
جای شما خالی
جاشون خالی نباشه
به روی چشم
چای بخوریم یا خجالت
چه عجب!
خواهش می‌کنم
خدا ببخشه
خدمت از ماست
خدمت می‌رسیم
خوش بگذره
خسته نباشی
خدا قوت
خدا بد نده
خورشید از کدوم طرف بیرون اومده؟
خوش خبر باشی
خوش اومدین
خوبی از خودتونه
در خدمت باشیم
دست شما درد نکنه
دست شما را بوسیدم
دوستان به جای ما
دم شما گرم
دشمنت شرمنده
دورت بگردم
راضی به زحمت نیستیم
زیر سایه شما
زحمت افتادید
سلام برسونید
سایه‌تون مستدام
سایه‌تون بالا سر ما باشه
سرتون درد نکنه
سلام عرض کردم
سلامت باشید
سفر بخیر
سرور مایید
شیرین‌کام باشی
شکسته‌نفسی نفرمایید
شرفیاب میشیم
شرمنده فرمودید
شرمنده
شما مراحمید
صد سال به این سال‌ها
صفا آوردید
عرض کردم
عزت زیاد
فدات شم
فدای شما
قابل شما رو نداشت
قابل نداره
قبول باشه
قدم رنجه فرمودید
قدمتون روی چشم
قربان شما
قربونت برم
کم‌پیدایی
کم‌سعادتی از ماست
گوارای وجود
لطف کردید
ما نمک پرورده‌ایم
نوش جون
هر چی شما بگین
هر جور صلاح بدونید
هر چی شما امر بفرمایید
یه پیاله چایی که این حرفا را نداره

منابع: کُتبِ فرهنگ فارسی، گزیده ی امثال و حِکَم از علی اکبر دهخدا، تعارف در فرهنگ مردم ایران از شایلی‌ علیرضایی

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

WordPress spam blocked by CleanTalk.