Home / اخبار روز ما / اسناد تاریخی تازه: “شاه با کشتن معترضان خیابانی به شدت مخالف بود

اسناد تاریخی تازه: “شاه با کشتن معترضان خیابانی به شدت مخالف بود

به تازگی اسناد جدیدی از تلاش دوستان محمد رضا شاه پهلوی برای آوردن شاه و شهبانو فرح به آمریکا پس از انقلاب ۵۷ منتشر شده است. کاری که جیمی کارتر، رئیس جمهوری وقت آمریکا به شدت با آن مخالف بود. این اسناد که خلاصه ای از آن را روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی ویژه منتشر کرده به دیوید راکفلر بانکدار آمریکایی و دوست شاه تعلق دارد و از تلاش های پشت پرده آقای راکفلر برای متقاعد کردن دولت کارتر به پذیرش شاه که به سرطان مبتلا بود، تصویر کامل تری ارائه می کند / ان چه آنها پروژه عقاب خوانده بودند و حالا اسنادش برای اولین بار در دانشگاه ییل در آمریکا در دسترس عموم قرار گرفت است. بر اساس این سندها در اوج اعتراضات خیابانی علیه پادشاهی محمدرضا شاه، او با کشتن مخالفان به شدت مخالفت کرده است.

 

هایزر در بخشی از این سند که منتشر شده، آورده است: «من از دست ارتشی‌ها به خشم آمده و صدایم را بلند کردم» اما آن‌ها برای کشتن معترضان «دل و جرات نداشتند». 

محمد رضا شاه پهلوی خواستار پناه بردن به آمریکا بود. اما جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت آمریکا، به امید ایجاد رابطه با حکومت نوپایی که از درون آشوب و هرج و مرج شکل گرفته بود، و نگران از امنیت سفارت آمریکا در تهران، در ۱۰ ماه نخست تبعید شاه از ایران از صدور مجوز ورود شاه به آمریکا امتناع میکرد. 

اکنون، اسناد محرمانه‌ دفاتر «دیوید راکفلر» که به تازگی فاش شده به روشنی و با جزئیات نشان می‌دهند که بانک چیس منهتن و رئیس هیات مدیره آن که ارتباطاتی گسترده داشت، چگونه با رایزنی در پشت پرده، دولت جیمی کارتر را تشویق کرده بود که به پادشاه ایران، که یکی از سودآورترین مشتریان بانک محسوب میشد، اجازه ورود دهد. 

این تصمیم برای شخص کارتر، برای ایالات متحده آمریکا، و برای منطقه خاورمیانه تصمیمی آتش‌افروز بود.  

بحران گروگانگیری که در پس این تصمیم به وجود آمد به روح الله خمینی امکان داد تا حکومت مذهبی خود را تحکیم کند. این بحران به رونالد ریگان برای رسیدن به ریاست کاخ سفید کمک کرد و سرآغاز مناقشه‌ای چهل ساله بین تهران و واشنگتن شده که تا همین امروز نیز منطقه خاورمیانه را آشفته ساخته است. 

اسناد مربوط به «پروژه عقاب» توسط مدیر پروژه، آقای رید، به دانشگاه ییل آمریکا اهدا شده بود، اما به نظر آقای رید این اسناد به اندازه‌ای باعث خجالت و سرافکندگی رئیس او، دیوید راکفلر، بودند که او درخواست کرده تا زمان مرگ آقای راکفلر این اسناد محرمانه باقی بمانند. دیوید راکفلر در سال ۲۰۱۷ در سن ۱۰۱ سالگی درگذشت.